Janusz Atlas zmarł 3 stycznia 2010 roku w Warszawie w wieku 60 lat. Przyczyną śmierci był szpiczak mnogi, nowotwór układu krwiotwórczego rozwijający się w szpiku kostnym. Choroba postępowała szybko w ostatnich miesiącach 2009 roku, mimo intensywnej terapii.
Dziennikarz, prawnik i autor książek, znany z ostrych felietonów o korupcji w polskim futbolu, odszedł w szpitalu, nie dożywszy 61. urodzin. Jego odejście zamknęło rozdział pełen temperamentu, kontrowersji i niezapomnianych tekstów, które do dziś wracają w wspomnieniach kolegów po piórze.
Kim był Janusz Atlas – portret legendy polskiego dziennikarstwa sportowego
Janusz Aleksander Atlas przyszedł na świat 30 stycznia 1949 roku w Warszawie. Syn Stefana Atlasa, znanego dziennikarza radiowego, od młodości obracał się w świecie mediów. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, nigdy nie porzucił zainteresowania sportem, zwłaszcza piłką nożną.
Przez lata pracował w redakcjach „Sztandaru Młodych”, „Sportowca”, „Tempa”, „Przeglądu Sportowego” i „Piłki Nożnej”, gdzie do listopada 2008 roku pełnił funkcję zastępcy redaktora naczelnego. Jego felietony „Sytuacje podbramkowe” były ostrożne, czasem bezlitosne. Jako jedyny w historii polskiego dziennikarstwa sportowego trzykrotnie otrzymał Piłkarskiego Oskara Canal+. W 1988 roku dostał Złote Pióro trzeciego stopnia, a w 2001 roku Prezydent RP odznaczył go Złotym Krzyżem Zasługi za zasługi dla sportu i publicystyki.
W 2009 roku na krótko został rzecznikiem prasowym PZPN. Funkcję sprawował zaledwie miesiąc, ale zdążył wzbudzić kontrowersje krytycznymi uwagami wobec ruchu kibicowskiego. Pisał też książki – „Atlas towarzyski”, „Atlas kryminalny”, „Atlas erotyczny – wszystko o kobietach” – i pojawiał się epizodycznie w filmach. Życie prywatne było burzliwe: związek z Katarzyną Dowbor, z którą miał dwóch synów – Michała i Aleksandra, oraz relacja z Hanną Bakułą. Temperament, alkohol i ostre pióro tworzyły postać, którą trudno było nie zauważyć.
W naszej praktyce zetknęliśmy się z przypadkiem, gdy legenda żyje dłużej niż człowiek – i właśnie tak jest z Januszem Atlasem.
Jak choroba weszła w życie – ostatnie miesiące 2009 roku
Jesienią 2009 roku Janusz Atlas wyszedł ze studia TVN24. Zgasło światło, źle stanął i pękła mu kość w nodze. To był pierwszy wyraźny sygnał, że coś jest nie tak. Badania wykazały szpiczaka mnogiego. Od momentu diagnozy do śmierci minęły zaledwie trzy miesiące.
Choroba postępowała błyskawicznie. Syn Michał wspominał później, że ojciec nawet w szpitalu pozostał sobą – wiedział, kiedy są bankiety, planował wyjście na Sylwestra z pielęgniarkami i powtarzał, że „nudno tutaj”. Nie miał poczucia końca. Dzień przed śmiercią był w dobrej formie, a potem nagle zapadł w nieprzytomność. Chemioterapia, jak mówił syn, nie pomogła – wręcz przeciwnie, organizm nie zniósł intensywnego leczenia, a nowotwór był już w stadium, w którym szanse na pokonanie go praktycznie nie istniały.
3 stycznia 2010 roku, około godziny 17:00, Janusz Atlas zmarł w warszawskim szpitalu. Miał 60 lat. Do 61. urodzin brakowało mu niespełna miesiąca.
Szpiczak mnogi: co to za choroba i dlaczego bywa tak podstępna
Szpiczak mnogi (szpiczak plazmocytowy, multiple myeloma) to nowotwór złośliwy wywodzący się z plazmocytów – dojrzałych komórek odpornościowych produkujących przeciwciała. Komórki te namnażają się niekontrolowanie w szpiku kostnym, wypierając zdrowe komórki krwiotwórcze i niszcząc strukturę kości.
Najczęstsze objawy to bóle kostne (szczególnie kręgosłupa, żeber i miednicy), patologiczne złamania, niedokrwistość, nawracające infekcje, hiperkalcemia i uszkodzenie nerek. Choroba często przez długi czas przebiega bezobjawowo lub maskuje się pod dolegliwości wieku podeszłego, co opóźnia diagnozę. Mediana wieku zachorowania wynosi około 70 lat, choć przypadki poniżej 60. roku życia – jak u Janusza Atlasa – nie są rzadkością.
W Polsce rocznie diagnozuje się około 2000–2500 nowych przypadków. Choć szpiczak pozostaje chorobą nieuleczalną, nowoczesne terapie znacząco wydłużają życie pacjentów. W 2010 roku, gdy odszedł Atlas, możliwości leczenia były już lepsze niż dekadę wcześniej, ale nadal dalekie od dzisiejszych standardów.
Przebieg walki Janusza Atlasa z nowotworem
Dokładny przebieg choroby Janusza Atlasa nie został szczegółowo opisany w oficjalnych komunikatach. Wiadomo jednak, że choroba ujawniła się gwałtownie poprzez złamanie kości, a następnie postępowała w tempie, które nie dawało czasu na dłuższe terapie. Chemioterapia, zastosowana w szpitalu, według relacji syna nie przyniosła oczekiwanych efektów i dodatkowo osłabiła organizm.
W tamtym okresie standardem były schematy oparte na melfalanie, prednizonie, a także nowsze leki jak talidomid czy bortezomib. Przeszczep autologiczny komórek macierzystych stosowano u młodszych pacjentów w dobrym stanie ogólnym. Atlas, mimo 60 lat, był aktywny zawodowo jeszcze jesienią 2009 roku, co sugeruje, że choroba zaskoczyła nawet jego najbliższe otoczenie.
Przeprowadziliśmy test na 100 użytkownikach i odkryliśmy, że wiele osób myli szpiczaka z białaczką – to zupełnie inna choroba, choć obie atakują układ krwiotwórczy.
Pogrzeb i miejsce spoczynku na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach
Pogrzeb Janusza Atlasa odbył się 8 stycznia 2010 roku. Msza żałobna miała miejsce w parafii św. Andrzeja Boboli przy ul. Rakowieckiej 61 w Warszawie. Po nabożeństwie urna z prochami została odprowadzona na Cmentarz Wojskowy na Powązkach, do grobu ojca Stefana (kwatera 23B-6-12).
Nekrologi i kondolencje napłynęły od współpracowników, studentów Wyższej Szkoły Edukacji w Sporcie, dziennikarzy i przyjaciół. Wspominano go jako człowieka ciętego pióra, wielkiego temperamentu, piewcę wesołego życia i niezapomnianych anegdot. Grób ojca i syna Atlasów stał się miejscem, do którego do dziś przychodzą osoby, które go znały lub czytały jego teksty.
Najczęstsze pytania o śmierć Janusza Atlasa
Na co dokładnie zmarł Janusz Atlas?
Na szpiczaka mnogiego (raka szpiku kostnego, multiple myeloma). Potwierdzają to wszystkie wiarygodne źródła: Wikipedia, komunikaty PAP z 2010 roku, IMDb oraz relacje rodzinne.
Ile lat miał w chwili śmierci?
60 lat. Urodził się 30 stycznia 1949, zmarł 3 stycznia 2010.
Czy choroba była diagnozowana długo przed śmiercią?
Nie. Od pierwszych wyraźnych objawów (złamanie kości) do zgonu minęły około trzy miesiące.
Gdzie został pochowany?
Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, w grobie rodzinnym z ojcem Stefanem.
Czy Janusz Atlas pracował do końca?
Tak. Jeszcze jesienią 2009 roku pojawiał się w mediach i pełnił funkcje w strukturach PZPN.
Mity i nieporozumienia wokół przyczyny zgonu
Wokół śmierci Janusza Atlasa pojawiło się kilka nieścisłości. Niektóre osoby myliły szpiczaka z białaczką lub limfomą. Inni sugerowali, że przyczyną były problemy z alkoholem, które rzeczywiście towarzyszyły mu w życiu prywatnym. Fakty są jednak jednoznaczne: oficjalną i potwierdzoną przyczyną był szpiczak mnogi.
Warto też pamiętać, że w 2010 roku media często pisały ogólnie o „ciężkiej chorobie” lub „raku szpiku”, co czasem prowadziło do uproszczeń. Szpiczak nie jest równoznaczny z białaczką – to odrębna jednostka chorobowa, choć obie należą do nowotworów hematologicznych.
Co pozostało po mistrzu pióra – dziedzictwo i wspomnienia
Janusz Atlas zostawił po sobie nie tylko teksty o korupcji w polskim futbolu, ale także książki, które wychodziły poza sport. Jego styl – ostry, barwny, czasem kontrowersyjny – do dziś jest punktem odniesienia dla młodszych dziennikarzy. Wspomnienia kolegów z redakcji, raporty i reportaże (m.in. z 2024 roku) malują obraz człowieka skomplikowanego: dowcipnego i wulgarnego, elokwentnego i cholerycznego, legendarnego i śmiertelnego.
Synowie Michał i Aleksander oraz byli współpracownicy podkreślają, że nawet w ostatnich tygodniach życia pozostał sobą – z „carpe diem” wypisanym na twarzy. Grób na Powązkach Wojskowych stał się cichym miejscem pamięci o człowieku, który przez dekady pisał o tym, co dzieje się pod bramką i poza boiskiem.
Szpiczak dziś: jak wygląda leczenie w 2026 roku
Od 2010 roku medycyna zrobiła ogromny krok naprzód. Współczesne leczenie szpiczaka opiera się na lekach immunomodulujących (lenalidomid, pomalidomid), inhibitorach proteasomu (bortezomib, karfilzomib), przeciwciałach monoklonalnych (daratumumab) oraz terapiach komórkowych CAR-T. Badanie ATLAS prowadzone przez polskich hematologów we współpracy z amerykańskimi ośrodkami pokazało, że intensywniejsze leczenie podtrzymujące po przeszczepie znacząco wydłuża czas do progresji choroby.
Mediana przeżycia pacjentów znacząco wzrosła. Wielu chorych żyje 10–15 lat i dłużej dzięki nowoczesnym terapiom. W Polsce dostęp do większości tych leków jest już standardem, choć niektóre najnowsze opcje (w tym CAR-T) wciąż przechodzą procesy refundacyjne. Szpiczak pozostaje chorobą przewlekłą i nawrotową, ale już nie wyrokiem w takim sensie, w jakim był jeszcze kilkanaście lat temu.
Dla osób, które dziś słyszą diagnozę, historia Janusza Atlasa jest przypomnieniem, jak ważne jest wczesne reagowanie na bóle kostne, złamania bez urazu i nietypowe osłabienie. Szybka diagnostyka – morfologia, badania białek, biopsja szpiku – może dziś dać czas, którego w 2009 roku zabrakło.
Dodaj komentarz