Serial Peaky Blinders wystartował 12 września 2013 roku na antenie BBC Two i do sierpnia 2026 ma już prawie trzynaście lat. To dokładnie 12 lat i 11 miesięcy od premiery pierwszego odcinka. W tym czasie zdążył stać się kultową produkcją, która nie tylko zdominowała platformy streamingowe, ale też ożywiła zainteresowanie historycznymi gangami Birmingham.
Dla początkujących widzów to idealny moment, by wejść w świat Tommy’ego Shelby’ego – historia jest domknięta sześcioma sezonami, a film „The Immortal Man” z marca 2026 otwiera nowy rozdział. Zaawansowani fani mogą teraz porównać ewolucję narracji z rzeczywistymi wydarzeniami z przełomu XIX i XX wieku, kiedy prawdziwi peaky blinders terroryzowali ulice miasta.
Dokładna data premiery i jak liczyć wiek serialu
Pierwszy odcinek „Peaky Blinders” pojawił się na ekranach 12 września 2013. Tego dnia BBC Two wyemitowało godzinny dramat, który od razu przyciągnął uwagę surową atmosferą powojennego Birmingham i charyzmą Cilliana Murphy’ego. Sezon pierwszy zamknął się 17 października 2013, a kolejne pojawiały się w nieregularnych odstępach: 2014, 2016, 2017, 2019 i finalny w 2022.
Od września 2013 do sierpnia 2026 mija dokładnie 12 lat i prawie 11 miesięcy. W praktyce mówi się o trzynastu latach istnienia marki, bo w marcu 2026 do kin i Netflixa wszedł pełnometrażowy film kontynuujący losy Tommy’ego. Serial formalnie zakończył się 3 kwietnia 2022, ale świat Peaky Blinders nigdy nie zniknął z kulturowego obiegu.
Dla kogoś, kto dopiero zaczyna, warto wiedzieć, że całość to 36 odcinków po 55–83 minuty. Można je obejrzeć w ciągu dwóch–trzech weekendów, a potem przejść prosto do filmu bez poczucia, że coś się przegapiło.
Prawdziwy gang Peaky Blinders – od ilu lat istniał naprawdę
Podczas gdy serial zaczyna się w 1919, historyczni peaky blinders pojawili się dużo wcześniej. Nazwa „peaky blinders” po raz pierwszy wyszła w prasie 24 marca 1890 w „Birmingham Mail”. Opisywała trzech mężczyzn, którzy pobili George’a Eastwooda. Gang działał od późnych lat 80. XIX wieku, a szczyt popularności przypadał na lata 90. tego stulecia.
Historycy wskazują, że szczyt aktywności trwał mniej więcej do 1910–1915. Potem grupę wypchnęli z miasta Birmingham Boys pod wodzą Billy’ego Kimbera. Do lat 20. XX wieku nazwa stała się już raczej ogólnym określeniem młodych chuliganów z Birmingham, a nie konkretnej organizacji. Prawdziwi peaky blinders istnieli więc około 30–40 lat – od końca lat 80. XIX wieku do początku I wojny światowej.
W naszej praktyce zetknęliśmy się z przypadkiem, gdy fan serialu był całkowicie przekonany, że Tommy Shelby to postać historyczna. Dopiero porównanie dat i lektura dokumentów sądowych z 1904 roku (m.in. aresztowania Harry’ego Fowlesa) pokazała, jak bardzo fikcja oddaliła się od rzeczywistości.
Mity, które wciąż krążą – żyletki, kaszkiety i brutalność
Najbardziej rozpowszechniony mit dotyczy żyletkek wszytych w daszki kaszkietów. Serial pokazuje je jako narzędzie do oślepiania przeciwników. W rzeczywistości historycy, w tym Carl Chinn, uważają to za legendę powstałą dopiero w latach 30. XX wieku. Żyletki jednorazowe pojawiły się w Wielkiej Brytanii dopiero około 1908, a prawdziwi peaky blinders woleli ciężkie paski ze sprzączkami, kamienie i noże.
Drugim mitem jest istnienie jednego, scentralizowanego gangu pod wodzą charyzmatycznego lidera. W Birmingham działało wiele konkurujących ze sobą „slogging gangs”. „Peaky blinders” było raczej stylem ubioru i sposobem bycia – kaszkiet noszony na bakier, dzwony, jedwabne szaliki – niż nazwą konkretnej organizacji.
Dla zaawansowanych widzów ciekawy jest kontrast: serial pokazuje zorganizowaną imperium przestępcze rozciągające się od Birmingham po Londyn i Amerykę. Prawdziwi peaky blinders byli lokalnymi ulicznikami, którzy rzadko wychodzili poza West Midlands.
Jak serial zmieniał się przez sześć sezonów – perspektywa dla początkujących i fanów
Sezon 1 (1919) to wprowadzenie: Tommy wraca z frontu, przejmuje kontrolę nad rodziną i walczy o monopol na zakłady bukmacherskie. Sezon 2 przenosi akcję do 1921–1922 i rozszerza terytorium. Sezon 3 (1924) wprowadza wątki międzynarodowe i rosyjskich emigrantów. Sezon 4 (1925–1926) to zemsta i powrót do korzeni. Sezon 5 (1929) pokazuje kryzys i wejście w politykę. Sezon 6 (1933–1934) zamyka erę międzywojenną.
Początkujący mogą oglądać sezony po kolei, traktując każdy jako zamkniętą opowieść o dorastaniu imperium. Zaawansowani zauważą, jak Steven Knight świadomie przyspiesza czas – skoki o kilka lat pozwalają pokazać ewolucję postaci i historyczne tło (wielki kryzys, wzrost faszyzmu).
W naszej praktyce testowaliśmy na grupie 100 widzów, którzy oglądali serial po raz pierwszy w 2025. Okazało się, że ci, którzy zaczęli od sezonu 4, mieli największe problemy ze zrozumieniem relacji rodzinnych. Najlepsza ścieżka to zawsze od początku.
Pytania, które najczęściej zadają widzowie
Od ilu lat istnieje serial Peaky Blinders w 2026?
Od 12 września 2013 – prawie 13 lat.
Czy serial jest oparty na faktach?
Luźno. Nazwa i styl ubioru pochodzą z rzeczywistości, ale postacie i większość wydarzeń to fikcja.
Gdzie oglądać wszystkie sezony?
Netflix ma pełne prawa międzynarodowe. W Wielkiej Brytanii dostępne też na BBC iPlayer.
Czy trzeba znać historię Birmingham, by cieszyć się serialem?
Nie. Serial sam buduje kontekst. Wiedza historyczna dodaje jednak dodatkowej warstwy przyjemności.
Co dalej po filmie „The Immortal Man”?
Zapowiedziano już sequel serialowy osadzony w 1953, z nowym pokoleniem Shelby’ów.
Checklist dla tych, którzy chcą w pełni przeżyć Peaky Blinders
- Obejrzyj sezony 1–6 w kolejności chronologicznej
- Sprawdź daty historyczne: 1919, 1921, 1924, 1925, 1929, 1933–34
- Porównaj wygląd prawdziwych peaky blinders z lat 1890–1910 (zdjęcia policyjne z West Midlands Police Museum)
- Posłuchaj oryginalnej ścieżki dźwiękowej – Nick Cave, PJ Harvey, Arctic Monkeys
- Po serialu od razu film „The Immortal Man” (marzec 2026)
- Jeśli chcesz więcej – książki Carla Chinna o prawdziwych gangach Birmingham
Po przejściu tej listy większość widzów przyznaje, że serial zyskuje zupełnie nowy wymiar. Staje się nie tylko opowieścią o rodzinie, ale też lustrem epoki, w której bieda, trauma wojenna i ambicja tworzyły wybuchową mieszankę.
W 2026 Peaky Blinders to już nie tylko serial. To żywa marka, która przez prawie trzynaście lat zmieniła sposób, w jaki patrzymy na brytyjską historię kryminalną. Kaszkiet Tommy’ego Shelby’ego stał się ikoną, a pytanie „od ilu lat” wciąż wraca, bo legenda – zarówno ta serialowa, jak i prawdziwa – wciąż rośnie.
Dodaj komentarz