Strona ofertowa Wydawnictw Edukacyjnych WIKING
Jesteś
gościem portalu
Strona główna portalu
http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=416
http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=440
http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=441
http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=335
Powrót do poprzedniej stronyWersja do wydruku
Przyroda > Pogoda > Co to jest powietrze?

Co to jest powietrze?

  Słowa kluczowe:
- powietrze
- gaz
- atmosfera

Jak sprawdzić, czy powietrze faktycznie istnieje?

Wielokrotnie w swoim życiu spotkałeś się z określeniami: brakuje mi powietrza, powietrze jest zanieczyszczone, powietrze dzisiaj jest wilgotne itp. Czy zastanowiłeś się, co to jest "powietrze" i czy faktycznie ono istnieje? Przecież powietrza nie możesz zobaczyć, powąchać i posmakować.

Oto kilka doświadczeń, które udowodnią, że chociaż powietrza nie widać, to na pewno ono istnieje.

Doświadczenie 1
Doświadczenie 2

Przekonałeś się, że wszędzie wokół nas znajduje się niewidoczne dla oka powietrze. Wypełnia ono każdą wolną przestrzeń. Pozostaje jeszcze pytanie:
Z czego powietrze jest zbudowane? Aby na nie odpowiedzieć, spróbujmy wykonać poniższe doświadczenia.

Doświadczenie 3
Doświadczenie 4

Rozpoznałeś dwa składniki powietrza. Tlen, który umożliwiał spalanie (doświadczenie 3.), oraz parę wodną, która skropliła się na ściankach zlewki (doświadczenie 4.). Zarówno tlen, jak i para wodna to gazy, czyli substancje w stanie lotnym (patrz: „Trzy stany skupienia”). Jak słusznie domyślasz się w powietrzu jest ich dużo więcej.

Powietrze to mieszanina gazów stanowiąca powłokę kuli ziemskiej.

W meteorologii powietrze nazywane jest atmosferą ziemską.

Powietrze otaczające Ziemię = ATMOSFERA ZIEMSKA.

Dwa podstawowe składniki powietrza to azot (~78%) i tlen (~21%), które stanowią razem ok. 99% atmosfery ziemskiej, reszta przypada na: argon (~0,9%), dwutlenek węgla, neon, hel, krypton, ksenon, wodór, ozon, parę wodną oraz aerozole (bakterie, pyłki, dym, sadze itp.). Skład jakościowy i ilościowy powietrza zmienia się w miarę oddalania od powierzchni Ziemi. W wyższych warstwach atmosfery wzrasta udział wodoru, powietrze robi się też coraz rzadsze.

Atmosfera  nie ma wyraźnej granicy zewnętrznej – na wysokości kilkuset kilometrów płynnie przechodzi w przestrzeń kosmiczną (patrz ryc.  ).

Uwaga! Dla człowieka i innych organizmów tlen to przede wszystkim gaz, który umożliwia oddychanie.
Czy wiesz, że?
  • W obszarach tropikalnych zawartość pary wodnej w atmosferze może sięgać powyżej 4%. (Porównaj z normalnym – ilościowym składem powietrza.)
  • Ozon to postać tlenu, która ma zdolność do pochłaniania szkodliwego dla organizmów żywych promieniowania ultrafioletowego. Największe skupienie tego gazu występuje na wysokości 25–30 km.
  • Azot jest niezbędny roślinom do wytwarzania białka. Bezpośrednio z atmosfery pobierają go tylko rośliny motylkowe.
  • Gdyby w atmosferze nie było cząstek stałych (aerozoli), nie mogłyby się tworzyć chmury.
  • Badania satelitarne wykazują, że ślady atmosfery ziemskiej występują nawet na wysokości 20 000 km.
  • Na wysokości ok. 80 km temperatura powietrza wynosi ok. -90 C. Zorze polarne tworzą się na wysokości ponad 200 km.
  • Człowiekowi udało się skroplić powietrze. Dokonali tego Polacy – Karol Olszewski i Zygmunt Wróblewski w 1883 r.
  • Gdyby nie było atmosfery ziemskiej, to temperatura na naszej planecie nie przekraczałaby 0°C.
  • Najistotniejsze zjawiska pogodowe zachodzą w dolnej warstwie atmosfery (do 18 km) zwanej troposferą.
  • W troposferze temperatura maleje z wysokością średnio o 0,6°C na każde 100 metrów.

powrót na początek strony

Zobacz także
Atmosfera ziemska
Geografia | Język Polski | Historia | Przyroda | Biologia