Strona ofertowa Wydawnictw Edukacyjnych WIKING
Jesteś
gościem portalu
Strona główna portalu
http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=416
http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=440
http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=441
http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=335
Powrót do poprzedniej stronyWersja do wydruku
Przyroda > Ziemia we Wszechświecie > Rozmiary Ziemi

Rozmiary Ziemi

Słowa kluczowe:
- Ziemia
- Słońce

Kto i kiedy dokonał pierwszego pomiaru Ziemi?

Przy wykorzystaniu współczesnych technik pomiarowych zmierzenie naszej planety nie stanowi żadnego problemu. Jednak wyobraź sobie, że pierwsze próby zmierzenia Ziemi były podejmowane już w starożytności.
Zadziwiająco dokładnych pomiarów dokonał na przełomie III i II w p.n.e. aleksandryjski uczony Eratostenes. Przyjął on założenie, że Ziemia ma kształt kuli
i na podstawie własnej wiedzy matematycznej, obserwacji, pomiarów i przemyśleń określił jej rozmiary.

Pomiar Eratostenesa

Eratostenes wiedział,
że w południe pierwszego dnia lata (22 czerwca), w miejscowości Syene (obecnie Asuan), dna najgłębszych studni są oświetlone przez Słońce. Uznał więc, że promienie słoneczne tworzą tam z powierzchnią Ziemi
kąt prosty.
Tego samego dnia, zmierzył kąt padania promieni słonecznych w położonej
800 km (według jego szacunków) na północ Aleksandrii.
Otrzymał wynik 7°12' – patrz rysunki obok.

Dokonane pomiary oraz znajomość zależności geometrycznych pozwoliły
mu obliczyć (ze zdumiewającą jak na owe czasy dokładnością) obwód Ziemi.

Jeżeli zatem Ziemia jest kulą, a kątowi środkowemu 7° 12' tejże kuli odpowiada 800 km długości łuku, to:

obwód Ziemi = (360° / 7° 12') x 800 km = 50 x 800 km = 40 000 km

Jakie są rzeczywiste rozmiary Ziemi?

Wspomniane na wstępie współczesne techniki pomiarowe pozwoliły bardzo dokładnie określić wszystkie wymiary Ziemi.

Czy wiesz, że?
  • Choć w przyrodzie nie można dostrzec spłaszczenia Ziemi, to wynikające z tego konsekwencje są dosyć ciekawe. Na przykład najwyższy szczyt Ziemi, Mount Everest, o wysokości 8848 m n.p.m., wcale nie jest punktem najbardziej oddalonym od środka Ziemi – punktem tym jest położony blisko równika stożek wulkaniczny Chimborazo (6 310 m n.p.m., Ekwador). Wyższy o ponad 2000 m Mount Everest leży na szerokości geograficznej, na której promień Ziemi jest o kilka kilometrów krótszy od promienia równikowego. Inną ciekawostką może być to, że rzeki o znacznych długościach płynące w stronę równika (np. Missisipi) teoretycznie “płyną pod górę”, ponieważ ich źródła leżą bliżej środka Ziemi niż ich ujścia.

powrót na początek strony

Zobacz także
Geografia | Język Polski | Historia | Przyroda | Biologia